Rozwa\u017cania na temat charakteru obszar\u00f3w dzikich, takich jak lasy, prowadzone s\u0105 od stuleci i wydaj\u0105 si\u0119 nie zmierza\u0107 w kierunku satysfakcjonuj\u0105cego konsensusu. Dyskusja bywa gor\u0105ca, gdy\u017c nierzadko dotyka kwestii ideologicznych. Czy moralnym jest sprywatyzowanie cz\u0119\u015bci jedynej danej nam planety? Czy mo\u017cna odm\u00f3wi\u0107 ludziom potrzeby posiadania skrawka ziemi na w\u0142asno\u015b\u0107? Czy rol\u0105 pa\u0144stwa jest zarz\u0105dzanie zasobami naturalnymi w imieniu nas wszystkich? Przyjrzyjmy si\u0119 problemowi dok\u0142adniej, gdy\u017c jest on nam wszystkim bli\u017cszy, ani\u017celi mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107.<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
W kwietniu bie\u017c\u0105cego roku na nowo rozgorza\u0142a dyskusja na temat charakteru teren\u00f3w le\u015bnych za projektu nowelizacji ustawy o lasach z\u0142o\u017conego przez grup\u0119 pos\u0142\u00f3w PiS. W my\u015bl liberalizacji przepis\u00f3w pos\u0142owie wnioskowali o \u0142atwiejsze wykorzystanie las\u00f3w, grunt\u00f3w i innych nieruchomo\u015bci zarz\u0105dzanych przez Lasy Pa\u0144stwowe do realizacji prywatnych inwestycji infrastrukturalnych. Sam pomys\u0142 upraszczania przepis\u00f3w prawa mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 w\u0142a\u015bciwy, jednak\u017ce w tym przypadku mog\u0142oby to prowadzi\u0107 do wielu nadu\u017cy\u0107. Ot\u00f3\u017c projekt ten zak\u0142ada\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wymiany pa\u0144stwowych, a wi\u0119c naszych wsp\u00f3lnych, teren\u00f3w le\u015bnych na dowolny grunt czy budynek inwestora prywatnego. W praktyce umo\u017cliwi\u0142oby to przej\u0119cie najcenniejszych i najbardziej atrakcyjnych teren\u00f3w zielonych w zamian za tereny bez wi\u0119kszej warto\u015bci, np. tereny pofabryczne czy zdegradowane. Wszystko to mia\u0142oby si\u0119 odbywa\u0107 na szczeblu administracyjnym, bez kontroli spo\u0142ecznej i s\u0105dowej.<\/span><\/p>\n Dlaczego o tym wspominamy? Poniewa\u017c ten przyk\u0142ad jak na d\u0142oni pokazuje nam, \u017ce forma w\u0142asno\u015bci las\u00f3w i innych teren\u00f3w zielonych powinna by\u0107 wa\u017cna dla nas wszystkich. Projekt noweli ustawy wzbudzi\u0142 powszechne poruszenie ze wzgl\u0119du na g\u0142\u0119bok\u0105 ingerencj\u0119 w co\u015b, co przez wielu pojmowane jest jako dobro wsp\u00f3lne.<\/span><\/p>\n Niespe\u0142na 30% powierzchni naszego kraju to lasy, a liczba ta stawia nas pod tym wzgl\u0119dem w czo\u0142\u00f3wce kraj\u00f3w europejskich. Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych teren\u00f3w to lasy pa\u0144stwowe zarz\u0105dzane przez Pa\u0144stwowe Gospodarstwo Le\u015bne Lasy Pa\u0144stwowe, kt\u00f3rego zadania okre\u015blane s\u0105 przez w\u0142adze pa\u0144stwowe. S\u0105 nimi kszta\u0142towanie polityki ekologicznej kraju, gospodarka le\u015bna oraz bezpiecze\u0144stwo narodowe. W teorii oznacza to, i\u017c lasy s\u0105 zarz\u0105dzane zgodnie z potrzebami kraju, a wi\u0119c ka\u017cdego z nas, i wykorzystywane dla wsp\u00f3lnego dobra. Kwesti\u0105 dyskusyjn\u0105 s\u0105 potrzeby i zadania, jakie stawiane s\u0105 przed zarz\u0105dcami las\u00f3w.<\/span><\/p>\n Mo\u017cemy \u015bmia\u0142o za\u0142o\u017cy\u0107, i\u017c perspektywa przeci\u0119tnego obywatela jest zgo\u0142a inna, ani\u017celi rz\u0105dz\u0105cych. Las kojarzy nam si\u0119 z relaksem, aktywno\u015bci\u0105 na \u015bwie\u017cym powietrzu, odetchni\u0119ciem od miasta i podziwianiem przyrody. Prawo do przebywania na terenach le\u015bnych uznajemy za oczywiste i ch\u0119tnie z niego korzystamy. Jednak\u017ce nawet tutaj pojawiaj\u0105 si\u0119 spory dotycz\u0105ce formy wypoczynku w lesie. Trudnym jest, chocia\u017cby, pogodzenie fan\u00f3w sport\u00f3w motorowych uprawianych w terenie, z lud\u017ami szukaj\u0105cymi ciszy i odpoczynku. Jest to szeroki temat na kompletnie inn\u0105 dyskusj\u0119, natomiast s\u0142u\u017cy jako dow\u00f3d na to, i\u017c ka\u017cdy z nas pragnie korzysta\u0107 z las\u00f3w w spos\u00f3b dla siebie najlepszy.<\/p>\n Je\u015bli chodzi natomiast o wykorzystanie zasob\u00f3w le\u015bnych na cele pa\u0144stwowe, to s\u0105 to zgo\u0142a odmienne za\u0142o\u017cenia. M\u00f3wimy tutaj o czerpaniu korzy\u015bci finansowych z wycinki drewna, sprzeda\u017cy teren\u00f3w czy wykorzystaniu ich w pa\u0144stwowych inwestycjach. Takie dzia\u0142ania cz\u0119sto wzbudzaj\u0105 kontrowersje i sprzeciw spo\u0142eczny, co jest zrozumia\u0142e i nieraz s\u0142uszne. Natomiast nie nale\u017cy zapomina\u0107 o pozytywach p\u0142yn\u0105cych z zarz\u0105dzania lasami przez instytucj\u0119 pa\u0144stwow\u0105. Dzi\u0119ki temu prowadzona jest hodowla zwierz\u0105t, aktywn\u0105 ochron\u0105 gatunkow\u0105 obejmowanych jest wielu przedstawicieli rodzimej flory i fauny, a tak\u017ce mo\u017cemy podziwia\u0107 pi\u0119kno krajobrazu dzi\u0119ki ochronie okre\u015blonego terenu.<\/p>\n Co wi\u0119cej, poprzez bycie w\u0142asno\u015bci\u0105 pa\u0144stwow\u0105, lasy automatycznie staj\u0105 si\u0119 i nasz\u0105 w\u0142asno\u015bci\u0105, o kt\u00f3r\u0105 mo\u017cemy walczy\u0107. Ciekaw\u0105 jest opinia Rzecznika Praw Obywatelskich, Adama Bodnara, w kt\u00f3rej wyra\u017ca on swoje w\u0105tpliwo\u015bci co do czasowych ogranicze\u0144 wst\u0119pu do las\u00f3w. Ot\u00f3\u017c z opinii tej wynika, i\u017c \u201cograniczenia wst\u0119pu do lasu s\u0105 ingerencj\u0105 w prawa i wolno\u015bci obywateli\u201d, co wzbudzi\u0142o dyskusj\u0119 na temat stosowanych przez nadle\u015bnictwa ogranicze\u0144. Przypomnijmy sobie tak\u017ce jak\u0105 ostoj\u0105 w czasach pandemii sta\u0142y si\u0119 lasy, kt\u00f3re jako jedne z nielicznych przestrzeni by\u0142y dost\u0119pne nawet podczas najwi\u0119kszego kryzysu pandemicznego. Czy by\u0142oby to mo\u017cliwe, gdyby te tereny znalaz\u0142y si\u0119 w r\u0119kach prywatnych? Przekornie odpowiemy, \u017ce w wielu chwalebnych przypadkach – jak najbardziej. <\/span><\/p>\n Prywatyzacja las\u00f3w brzmi niepokoj\u0105co i cz\u0119sto s\u0142usznie wzbudza nieufno\u015b\u0107 wobec jej cel\u00f3w i skutk\u00f3w. Niestety wiele przypadk\u00f3w pokazuje, \u017ce lasy s\u0105 prywatyzowane w celach inwestycyjnych. Tereny zielone zamieniaj\u0105 si\u0119 wtedy w dzia\u0142ki deweloperskie, dom wielu ro\u015blin i zwierz\u0105t jest niszczony, a profity z takiego stanu rzeczy s\u0105 zbierane przez w\u0105sk\u0105 grup\u0119 os\u00f3b. Jednak\u017ce jest wiele przyk\u0142ad\u00f3w na to, jak prywatne r\u0119ce dbaj\u0105 o nasze, wsp\u00f3lne ekologiczne dobro.<\/span><\/p>\n Coraz szerszym echem odbijaj\u0105 si\u0119 inicjatywy zrzeszaj\u0105ce entuzjast\u00f3w aktywnego dzia\u0142ania na rzecz ochrony las\u00f3w. Wspania\u0142ym projektem, kt\u00f3ry mo\u017ce pochwali\u0107 si\u0119 ogromnym wsparciem ze strony spo\u0142ecze\u0144stwa, jest <\/span>Wolny Las<\/span><\/a>. Projekt stworzony przez Mieszka i Karolin\u0119 Stanis\u0142awskich to pionierski model prywatyzacji las\u00f3w. Zak\u0142ada on wykupienie 5 hektar\u00f3w las\u00f3w w Beskidzie Niskim po to, by obj\u0105\u0107 go ochron\u0105 i stworzy\u0107 miejsce prawdziwie dzikie, naturalne.<\/span><\/p>\nLas nale\u017cy do wszystkich<\/h2>\n
Prywatny las to nie zawsze biznes<\/h2>\n